به گزار شمس فارس، دکتر محمدمهدی علویان مهر رئیس مؤسسه ISC اظهار داشت: مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC) با سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، فصل مشترکهای علمی فراوانی برای همکاری دارد.
وی در تشریح پیشینه و مأموریتهای مؤسسه ISC گفت: فعالیت های این موسسه از حدود ۳۰ سال پیش به عنوان «کتابخانه منطقهای علوم و تکنولوژی» آغاز شد و پس از تحولات مختلف، اکنون با عنوان مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام فعالیت میکند. مأموریت اصلی موسسه ISC، رصد علم و فناوری در کشور و جهان اسلام است.
دکتر علویانمهر به فعالیتهای گوناگون این موسسه اشاره کرد و افزود: این مؤسسه علاوه بر نمایهسازی و استناددهی مجلات علمی، رتبهبندی دانشگاهها و پژوهشگاههای کشور، نمایه سازی همایشها و مجلات معتبر علمی کشور، مأموریتهای جدیدی در حوزه سکوهای علمی مانند «نان»، «سامانه دانا» و «سرآمدان» را نیز بر عهده دارد و به تعبیری، یک مجموعه چندوظیفهای است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، بر ضرورت توسعه تحلیلهای علمی مبتنی بر دادههای گسترده تأکید و تصریح کرد: برای انجام تحلیلهای دقیقتر و حکمرانی بهتر داده، نمیتوانیم تنها به مقالههای مجلات بسنده کنیم، بلکه باید منابع دیگر از جمله کتابها، پایاننامهها و رسالههای دکتری را نیز در نظر بگیریم.
در این راستا، رئیس موسسه ISC از انجام پیگیری هایی با کتابخانه ملی برای استفاده از اطلاعات کتابشناختی (متادیتای) کتابها خبر داد و گفت: با «ایرانداک» نیز برای دریافت دادههای پایاننامهها و با سازمان «سمت» برای حوزه کتب علوم انسانی هماهنگیهای لازم صورت گرفته است. همچنین، اخیراً در قم با مراکز علمی و حوزوی دیدار داشتیم تا از منابع غنی آن مجموعه نیز برای غنای تحلیلهای خود استفاده کنیم.
دکتر غلامرضا امیرخانی رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، در دیدار با رئیس مؤسسه ISC در شیراز، با بیان اینکه این شهر از دیرباز، قطب علمی حوزه کتابداری و اطلاعرسانی در کشور بوده، اظهار داشت: شیراز همواره پیشگام در عرصه کتابداری و اطلاعرسانی بوده است.
امیرخانی با تأکید بر اشتراکات مأموریتی هر دو مجموعه گفت: این دو مرکز در بسیاری از اهداف و رسالتها مشترک هستند و میتوانند همکاریهای مؤثری داشته باشند. سازمان اسناد و کتابخانه ملی، با استقلال سازمانی و زیر نظر رئیسجمهور، تلاش میکند تا ویراستار و نگهبان میراث مکتوب کشور در حوزههای علمی، فرهنگی و تاریخی باشد.
وی در ادامه با اشاره به برنامههای آتی برای انعقاد تفاهمنامه همکاری بین این دو نهاد، تصریح کرد: امید است میزبان مدیران مؤسسه ISC باشیم و این همکاری به زودی مستند و عملیاتی خواهد شد.
در این دیدار، دکتر محمدرضا قانع، عضو هیئت علمی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC)، از برنامههای این مؤسسه برای گسترش نمایههای استنادی و راهاندازی «نمایه استنادی کتابهای ایران» با نام «ناک» خبر داد.
وی با اشاره به نقش کلیدی کتابخانه ملی در جمعآوری و دسترسی به منابع مکتوب، اظهار داشت: امیدواریم با انعقاد تفاهمنامه همکاریهای علمی– پژوهشی– فناوری، امکان دسترسی به اطلاعات کتابشناختی و فهرست منابع کتابها فراهم شود تا بتوانیم این دادهها را در سیستم خود بارگذاری و تحلیل کنیم.
دکتر قانع به مزایای این همکاری اشاره کرد و افزود: این همکاری نه تنها موجب افزایش رویتپذیری کتابها در سامانه مؤسسه ISC میشود، بلکه امکان تحلیل استنادات موجود در منابع و ارائه گزارشهای تحلیلی دقیقتر را فراهم میآورد.
عضو هیئت علمی مؤسسه ISC در ادامه به پایگاه ارزشمند نسخ خطی این موسسه و همچنین مجموعه ارزشمند میکروفیشهای تهیهشده از کتابخانه بریتانیا اشاره کرد که پس از بازخوانی و دیجیتالسازی، در یک پایگاه اطلاعاتی تخصصی قرار گرفتهاند.
وی با بیان اینکه این مجموعه نسخ خطی، با هزینهای قابلتوجه در گذشته خریداری شده، خاطرنشان کرد: با بهره گیری از دستگاههای تخصصی خوانش میکروفیش، این منابع دیجیتالشدهاند و اکنون در اختیار محققان قرار دارند. ما با مراکزی مانند آستان قدس رضوی نیز تفاهمنامه همکاری داریم تا دسترسی به منابع خطی را تسهیل کنیم.
دکتر قانع در پایان با تأکید بر غنای گنجینه نسخ خطی کتابخانه ملی، ابراز امیدواری کرد که با همکاری این سازمان، امکان دسترسی و بهرهبرداری مشترک از این آثار نفیس فراهم شود و گفت: این هم افزایی علمی، خدمات ارزشمندی را به جامعه پژوهشی کشور ارائه خواهد داد.
دکتر سید رشید فلاح شمسی معاون پژوهشی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC)، با تشریح بخشی از مأموریتها و فعالیتهای این معاونت، گفت: در مجموعه دهگانه گروههای وظیفهای معاونت پژوهشی ISC، تنها یکی از این گروهها به حوزه اسناد و مشابهتیابی و نگهداری و ساماندهی اسناد اختصاص دارد و بخش عمده فعالیتها در حوزههای کلانتری دنبال میشود.
وی افزود: رتبهبندی مؤسسات پژوهشی و آموزشی، تهیه گزارشهای استنادی برای مقامات و مراجع بالادستی بهمنظور تصمیمگیری و سیاستگذاری در حوزه علم و فناوری، ارزیابی نشریات علمی و تعیین اعتبار آنها و الصاق کد ISC به مجلات و همایشها از جمله وظایف اصلی این معاونت است. همچنین محاسبه ضریب تأثیر مجلات علمی به زبانهای فارسی، عربی و سایر زبانها نیز در ISC انجام میشود.
فلاح شمسی با اشاره به ظرفیتهای علمی این مؤسسه تصریح کرد: در ISC گروهی متشکل از اعضای هیئت علمی و متخصصان حوزه علوم اطلاعات و اطلاعرسانی فعالیت میکنند که میتواند زمینه مناسبی برای همکاریهای مشترک پژوهشی باشد.
معاون پژوهشی ISC با اشاره به «نظام تحول استنادی» خاطرنشان کرد: برنامههای مکملی برای تکمیل مأموریتهای ISC تعریف شده است. از جمله این برنامهها میتوان به راهاندازی سامانه استنادی کتاب و نمایهسازی استنادات کتاب اشاره کرد که زمینههای همکاری آن تا حد زیادی فراهم شده است.
وی ادامه داد: تمرکز ویژه ما در این حوزه بر علوم انسانی است؛ چراکه تولیدات مفهومی علوم انسانی در ایران از جایگاه منحصربهفردی برخوردار است، اما بازنمایی آن در نظام علم جهانی متناسب با سایر رشتهها نیست. از اینرو توجه به کتاب، بهعنوان رسانه اصلی دانشمندان و اندیشمندان علوم انسانی، اهمیت ویژهای دارد.
فلاح شمسی همچنین از توجه ISC به میراث مکتوب گذشته خبر داد و گفت: در این مسیر با فعالان این حوزه ارتباط برقرار کردهایم و هدف اصلی، ردیابی استنادات علمی، بهویژه استنادات به دانشمندان گذشته اسلامی است. این اقدام در چارچوب گفتمان تمدنساز و با هدف تقویت مرجعیت علم و فناوری ایران در جهان اسلام دنبال میشود.
