به گزارش شمس فارس، شهردار شیراز در آغاز به کار نخستین کنگره ملی نگهداری و تعمیرات ابنیه و تاسیسات شهری با اشاره به جایگاه این شهر بهعنوان قطب فرهنگی، گردشگری و نشاط اجتماعی ایران، شیراز را «شهر اعتماد و مشارکت» توصیف کرد و گفت: در دوره کنونی مدیریت شهری بیش از ۶۱ هزار میلیارد تومان سرمایهگذاری جذب شده است.
اسدی، حضور شیراز در هیئتمدیره شهرهای تاریخی جهان، مجمع شهرداران آسیایی و متروپولیس را نشانهای از جایگاه جهانی این شهر دانست و افزود: «در هر نقطه از شیراز تا شعاع کمتر از هزار متر یک پروژه بزرگ عمرانی در حال اجراست و همزمان چندین خط مترو در دست ساخت قرار دارد.»
با این حال، وی در عین اشاره به توسعه گسترده شهر، وضعیت تاسیسات زیرزمینی را «نگرانکننده» خواند و یادآور شد: بسیاری از شبکههای آب، برق، فاضلاب و مخابرات عمر ۵۰ تا ۶۰ ساله دارند و در برابر مخاطراتی مانند زلزله بسیار آسیبپذیرند.
او با تأکید بر اینکه مدیریت شهری بدون پشتوانه مالی کافی توان پاسخگویی به همه چالشها را ندارد، افزود: «در کشور ما هنوز مدیریت واحد شهری شکل نگرفته و شهرداریها از حمایت ساختاری لازم برخوردار نیستند. امروز بسیاری از دستگاهها از منابع شهرداری بهرهمند میشوند، اما خود شهرداری در تأمین منابع پایدار با تنگنا روبهروست.»
شهردار شیراز کمبود آب و هدررفت ۳۰ درصدی شبکههای آب در کشور را بحرانی جدی خواند و از دستگاههای خدماترسان خواست در مسیر اصلاح و بازآفرینی زیرساختها با شهرداریها همکاری کنند.
او در پایان ابراز امیدواری کرد که برگزاری نخستین کنگره ملی نگهداری و تعمیرات ابنیه و تأسیسات شهری سرآغاز شکلگیری یک جریان علمی و مدیریتی تازه در کشور باشد و گفت: «تجربههای موفق زمانی ارزش دارند که به اشتراک گذاشته شوند؛ آینده همه ما در مسیر مشترکی رقم میخورد.»
نگهداری حلقه گمشده ساختوساز در ایران است
امین مقومی، رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور، در آیین آغاز به کار نخستین کنگره ملی نگهداری و تعمیرات ابنیه و تأسیسات شهری در شیراز گفت: هیچ کمبودی در ظرفیتهای مهندسی کشور وجود ندارد اما آنچه کیفیت ساختوساز را زیر سؤال برده، غفلت از نگهداری اصولی ساختمانهاست.
مقومی با اشاره به ظرفیت گسترده مهندسی در ایران افزود: در کشور از نظر دانش، نیروی انسانی و توان فنی غنی هستیم و با مدیریت درست میتوان به جایگاهی بالاتر از وضعیت فعلی رسید.
وی ریشهسنجی وضعیت فعلی ساختوساز را مستلزم مرور تحولات پس از تصویب قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان در سال ۱۳۷۴ دانست و عنوان کرد: کاهش تلفات جانی در زلزلههای چند دهه اخیر، نشانهای از بهبود نسبی است اما فاصله با سطح استاندارد جهانی همچنان محسوس است.
رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور، ضعف جدی در نگهداری بناها را چالشی اساسی خواند و تصریح کرد: «عمر مفید ۳۰ تا ۳۵ ساله ساختمانها که در ایران بهصورت رایج مطرح میشود، پشتوانه علمی روشنی ندارد؛ آنچه سبب تفاوت عمر سازهها با سایر کشورها میشود، نبود نظام نگهداری است.»
او از ویرایش جدید مقررات ملی ساختمان بهعنوان گامی تحولی یاد کرد و گفت: در تدوین این نسخه، با مشارکت گسترده متخصصان روبهرو هستیم و نگاه جامعتری نسبت به گذشته شکل گرفته است.
مقومی نقش شهرداریها را در اجرای مبحث ۲۲ مقررات ملی ساختمان تعیینکننده دانست و افزود: حتی در غیاب اصلاحات قانونی، شهرداریها میتوانند با همکاری شوراهای شهر، اقدامات مرحلهای و عملی در نگهداری ساختمانها انجام دهند؛ تجربه الزام به تأیید استاندارد آسانسور برای صدور پایانکار نمونهای موفق از این هماهنگی است.
وی اضافه کرد: در اصلاحات در دست بررسی قانون نظام مهندسی، خلاهای قانونی اجرای مبحث ۲۲ نیز مورد توجه قرار گرفته تا هماهنگی میان شهرداری، سازمان نظام مهندسی، ادارهکل راه و شهرسازی و استانداریها تقویت شود.
رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور با اشاره به سابقه ۱۱ ساله شیراز در پیگیری اجرای مبحث ۲۲ گفت: «شیراز بهدلیل پیشتازی در این حوزه و توان مهندسی بالا میتواند الگوی ملی در نگهداری و تعمیرات شهری باشد.»
مقومی از ظرفیت ۶۰۰ هزار مهندس کشور بهعنوان سرمایهای بهرهبردار برای توسعه شهری یاد کرد و پیشنهاد داد: «با همکاری شهرداریها و از طریق تفاهمنامههای مشترک، میتوان از توان مهندسان در حوزه نگهداری ساختمانها، پلها و زیرساختهای شهری استفاده کرد.»
او نقش شوراهای اسلامی شهر را نیز در این مسیر مهم دانست و خواستار توجه به تخصصگرایی در ترکیب شوراهای آینده شد: «شورای شهر باید نهادی کارشناسی و تصمیمساز باشد تا بتواند جهتگیری علمی شهر را هدایت کند.»
ویرایش دوم مبحث ۲۲ مقررات ملی ساختمان
در ادامه این مراسم، حامد مانیفر، مدیرکل دفتر کنترل مقررات ملی ساختمان وزارت راه و شهرسازی نیز با تأکید بر اولویت «نگهداری بر ساخت» گفت: پروژهای که تکلیف بهرهبرداری و نگهداشت آن مشخص نیست، نباید وارد مرحله ساخت شود.
وی با معرفی ویرایش دوم مبحث ۲۲ مقررات ملی ساختمان بهعنوان طرحی زیرساختی اظهار داشت: در نسخه جدید، چرخه کامل عمر بنا شامل طراحی، ساخت، بهرهبرداری، نگهداری و در نهایت تخریب و بازیافت دیده شده تا کیفیت ساختوساز ارتقا یابد.
مانیفر افزود: در کشورهای توسعهیافته، بهرهبردار از آغاز طراحی در پروژه حضور دارد و حتی اختیار اصلاح یا وتوی مشخصات را دارد. این رویکرد نیز در نسخه جدید مقررات ملی ساختمان به صورت «طرح جامع تحول ساختمان» مدنظر قرار گرفته است.
وی با اشاره به ضرورت شکلگیری سامانههای مکمل تصریح کرد: نبود سامانه تبادل اطلاعات از دلایل اصلی ناترازی نگهداری در کشور است. ساختمانها باید دارای «شناسنامه فنی»، «سامانه نگهداشت»، «سامانه واپایش انرژی» و «پایگاه مقررات ملی ساختمان» باشند تا بتوان عملکرد تجهیزات و ایمنی سازهها را پایش کرد.
مدیرکل دفتر کنترل مقررات ملی ساختمان خاطرنشان کرد: بازدیدهای دورهای در پنج سطح (دورهای، پیشگیرانه، اصلاحی، فوریتی و عملکردمحور) باید بهصورت دیجیتال در سامانه نگهداری ثبت شود؛ مشابه سیستم گارانتی خودرو اما مبتنی بر نصب حسگرها و ابزار پایش در ساختمان.
او بیس فنی اجرای این طرحها را استفاده از مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM) و ورود بیمه به چرخه تضمین کیفیت دانست و اعلام کرد: در همکاری با بیمه ایران، طرح «بیمه تضمین کیفیت ساختمان از مرحله طراحی تا بهرهبرداری» در آستانه نهاییسازی است.
مانیفر گفت: نسل جدید مقررات ملی ساختمان در حال شکلگیری است و ویرایش پنجم مبحث ۱۹ نخستین گام این مسیر بود؛ مبحث ۲۲ دومین گام تحول مقررات ساختمانی کشور خواهد بود که ارائه آن در قالب سامانههای ابری و دیجیتال انجام میشود.
