به گزارش شمس فارس، سیاوش بدری، مدیرعامل شرکت آب منطقهای فارس در تشریح وضعیت منابع آبی استان اظهار کرد: سال آبی جاری که تا پایان شهریورماه ادامه دارد، از نظر میزان و پراکنش بارندگی شرایط بهتری نسبت به سالهای گذشته داشته و متوسط بارش استان تاکنون به حدود ۳۵۵ میلیمتر رسیده است.
وی افزود: میزان بارندگی ثبتشده در استان نسبت به میانگین بلندمدت ۵۷ ساله و همچنین مدت مشابه سال گذشته وضعیت مطلوبتری داشته و حدود ۸۵ درصد پهنه استان شاهد بارش بیش از ۲۰۰ میلیمتر بوده است.
سپیدان پربارشترین و اقلید کمبارشترین شهرستان فارس
مدیرعامل شرکت آب منطقهای فارس با اشاره به تفاوت میزان بارندگی در شهرستانهای استان گفت: کمترین میزان بارندگی با حدود ۱۱۷ میلیمتر در شهرستان اقلید و بیشترین میزان بارش با حدود ۶۷۰ میلیمتر در شهرستان سپیدان ثبت شده است.
بدری ادامه داد: یکی از ویژگیهای بارندگی امسال، پراکنش مناسبتر زمانی و مکانی آن بوده است؛ بهویژه در مناطق جنوبی و شرقی استان که طی سالهای گذشته با کاهش بارندگی مواجه بودند، امسال شرایط مناسبتری رقم خورد و آثار این بارشها در منابع آب سطحی و زیرزمینی نیز قابل مشاهده است.
افزایش بارندگی به معنای پایان بحران آب نیست
وی با تأکید بر اینکه بارندگی مناسب امسال نباید موجب غفلت از بحران آب شود، گفت: افزایش بارندگی به معنای عبور کامل از خشکسالی و بحرانهای آبی پیشروی استان نیست و صرفهجویی و مصرف بهینه آب باید همچنان در دستور کار همه مردم فارس قرار داشته باشد.
بدری افزود: مشکلات منابع آب استان حاصل چندین سال برداشت و مصرف بیش از ظرفیت طبیعی است و با یک سال بارندگی مناسب نمیتوان انتظار داشت همه مشکلات منابع آب برطرف شود.
ذخیره یک میلیارد و ۱۶۰ میلیون مترمکعب آب در سدهای فارس
مدیرعامل شرکت آب منطقهای فارس با اشاره به وضعیت سدهای استان اظهار کرد: ۱۰ سد در استان فارس در دست بهرهبرداری قرار دارد که مجموع ظرفیت ذخیرهسازی آنها حدود سه میلیارد و ۸۰ میلیون مترمکعب است.
وی گفت: در حال حاضر حدود یک میلیارد و ۱۶۰ میلیون مترمکعب آب در این سدها ذخیره شده که معادل حدود ۳۸ درصد ظرفیت آنهاست.
به گفته بدری، سدهایی که وظیفه تأمین آب شرب و نیاز آبی مراکز جمعیتی را برعهده دارند، در شرایط مناسبی قرار دارند و در حال حاضر مشکل خاصی در زمینه تأمین آب شرب وجود ندارد.
رهاسازی بیش از ۱۴۰ میلیون مترمکعب آب برای کشاورزی
وی با اشاره به وضعیت سد درودزن و اراضی کشاورزی پاییندست آن گفت: با وجود شرایط بارندگی در شمال استان و محدودیتهای موجود، با توجه به موضوع امنیت غذایی و ملاحظات بخش کشاورزی، بیش از ۱۴۰ میلیون مترمکعب آب برای مزارع گندم و جو پاییندست سد درودزن رهاسازی شد.
بدری افزود: این آب در محدوده شهرستانهای مرودشت، زرقان و خرامه مورد استفاده قرار گرفت و بر اساس آمار ارائهشده از سوی جهاد کشاورزی، میزان بهرهوری و برداشت محصول از این اراضی قابل توجه بوده است.
وی ادامه داد: همزمان با رهاسازی آب برای بخش کشاورزی، تولید برق نیز از ظرفیت سدهای دارای نیروگاه برقآبی انجام میشود و دو سد استان در مجموع ظرفیت تولید ۱۱۲ مگاوات برق را دارند.
فارس ۱۰۰ هزار منبع آبی دارد
مدیرعامل شرکت آب منطقهای فارس با تشریح سیمای منابع آبی استان گفت: در فارس بیش از ۱۰۰ هزار منبع آبی شامل چاه، چشمه و قنات وجود دارد.
وی افزود: تعداد چاههای مجاز استان فارس به تنهایی معادل تعداد چاههای حدود ۱۶ استان کشور است و همین موضوع نشاندهنده وابستگی بالای استان به منابع آب زیرزمینی است.
بدری میزان برداشت سالانه آب از منابع سطحی و زیرزمینی استان را بر اساس آخرین آماربرداری انجامشده در سال ۱۳۹۸، حدود ۶.۸ میلیارد مترمکعب اعلام کرد و گفت: حدود ۸۵ درصد این آب از منابع زیرزمینی و حدود ۱۶ درصد از منابع آب سطحی تأمین میشود.
۹۰ درصد آب فارس در کشاورزی مصرف میشود
وی با اشاره به الگوی مصرف آب در استان گفت: حدود ۹۰ درصد از مجموع آب مصرفی استان در بخش کشاورزی، حدود هشت درصد در بخش شرب و حدود دو درصد در بخش صنعت و خدمات مصرف میشود.
بدری با بیان اینکه این آمار مربوط به آماربرداری سال ۱۳۹۸ است، اظهار کرد: از آن زمان تاکنون افزایش جمعیت، توسعه شهرها، رشد فعالیتهای صنعتی و افزایش نیازهای شرب موجب تغییر در الگوی مصرف شده و احتمالاً در صورت انجام آماربرداری جدید، میزان مصرف آب در بخش شرب و صنعت نیز افزایش یافته است.
وی افزود: استان فارس حدود ۱۰ تا ۱۲ درصد محصولات کشاورزی کشور را تولید میکند و به همین دلیل مدیریت برداشت آب در بخش کشاورزی اهمیت ویژهای دارد.
کسری سالانه ۶۰۰ میلیون مترمکعبی آبخوانهای فارس
مدیرعامل شرکت آب منطقهای فارس با اشاره به وضعیت منابع زیرزمینی استان گفت: برداشتهای گسترده در سالهای گذشته، توسعه شهرنشینی، تغییر اقلیم، تداوم خشکسالیها و افزایش جمعیت موجب شده است که فارس با کسری آبخوان مواجه باشد.
وی میزان کسری سالانه آبخوانهای استان را حدود ۶۰۰ میلیون مترمکعب اعلام کرد و افزود: طی حدود ۲۰ سال گذشته، به طور متوسط حدود ۳۰ سانتیمتر افت تراز آبخوانها در سطح استان ثبت شده است.
بدری ادامه داد: بارندگی مناسب امسال میتواند بخشی از فشار واردشده بر منابع آب زیرزمینی را کاهش دهد، اما برای احیای آبخوانها، استمرار مدیریت مصرف و کنترل برداشتها ضروری است.
۲۲ درصد محدودههای مطالعاتی کشور در فارس قرار دارد
وی گفت: وزارت نیرو کل کشور را به ۶۰۰ محدوده مطالعاتی تقسیم کرده که ۱۳۴ محدوده مطالعاتی، معادل حدود ۲۲ درصد کل محدودههای مطالعاتی کشور، در استان فارس قرار دارد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای فارس افزود: این موضوع نشاندهنده اهمیت منابع آب زیرزمینی در استان و ضرورت اجرای برنامههای دقیق و بلندمدت برای حفاظت و مدیریت این منابع است.
حرکت فارس به سمت استفاده از آب دریا و پساب
بدری در ادامه به برنامههای استان برای استفاده از منابع آب غیرمتعارف اشاره کرد و گفت: بر اساس تکالیف قانونی برنامه هفتم، صنایع، فضای سبز و بخش خدمات باید به سمت استفاده از آب غیرمتعارف حرکت کنند.
وی افزود: شرکت آبفا نیز در همین راستا اقدامات گستردهای برای توسعه تصفیهخانههای فاضلاب انجام داده است؛ بخشی از تصفیهخانهها به بهرهبرداری رسیده و تعدادی دیگر نیز در دست اجرا قرار دارد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای فارس تأکید کرد: استفاده از پساب یکی از موضوعات جدی و در دست پیگیری شرکت آب منطقهای و شرکتهای آب و فاضلاب استان است و برنامهریزیها برای افزایش بهرهبرداری از پساب در حال انجام است.
برداشت ۴۰۰ میلیون مترمکعب آب از دریا در برنامه فارس
وی با اشاره به طرح انتقال آب از خلیج فارس اظهار کرد: ظرفیت برداشت در طرح آب دریا حدود ۴۰۰ میلیون مترمکعب در سال پیشبینی شده که تاکنون ۱۴۵ میلیون مترمکعب آن به سرمایهگذار واگذار شده است.
بدری گفت: شرکت «فرآب» اجرای این بخش از پروژه را آغاز کرده و در حال حاضر حدود ۲۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد.
وی افزود: در گذشته بخش قابل توجهی از کارگاههای اجرایی در سطح استان فعال بودند، اما در حال حاضر تمرکز سرمایهگذار بر منطقه ساحلی و عملیات شیرینسازی و برداشت آب از دریاست و عملیات اجرایی در این بخش ادامه دارد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای فارس ابراز امیدواری کرد با حمایت از سرمایهگذار و افزایش سرعت عملیات اجرایی، امکان انتقال آب دریا به استان در زمان مناسب فراهم شود.
کریدور انتقال آب دریا تا شرق فارس
بدری درباره مسیر پیشبینیشده برای انتقال آب دریا گفت: کریدور خط انتقال آب به گونهای طراحی شده که آب دریا از مسیر پارسیان به سمت لامرد، لارستان، جویم، زریندشت، جهرم و دیگر مناطق شرقی استان منتقل شود.
وی افزود: انتخاب این مسیر با توجه به شرایط مناطق شرقی و جنوبی استان و محدودیت منابع آب در این مناطق انجام شده است و هدف این است که صنایع و بخشهای مختلف در مسیر انتقال، به تدریج تحت پوشش منابع آب دریا و پساب قرار گیرند.
نصب ۳۲ هزار و ۶۰۰ کنتور هوشمند در فارس
مدیرعامل شرکت آب منطقهای فارس یکی دیگر از اقدامات مهم برای کنترل برداشت از منابع زیرزمینی را نصب کنتورهای هوشمند عنوان کرد و گفت: تاکنون حدود ۳۲ هزار و ۶۰۰ کنتور هوشمند در سطح استان نصب شده که حدود ۵۰ درصد برنامه مورد نظر را پوشش میدهد.
وی افزود: ادامه نصب کنتورهای هوشمند باید با جدیت دنبال شود، چراکه در برخی چاههای مجاز دارای پروانه، به دلیل نبود ابزار اندازهگیری، برداشت آب حتی تا دو برابر میزان مجاز نیز انجام میشود.
بدری تأکید کرد: با نصب کنتورهای هوشمند و کنترل میزان برداشت بر اساس پروانه بهرهبرداری، میتوان بخش مهمی از برداشتهای غیرمجاز و اضافهبرداشت از منابع آب زیرزمینی را مدیریت کرد.
آموزش ۳۰۰ هزار دانشآموز برای فرهنگسازی مصرف آب
وی با تأکید بر اهمیت فرهنگسازی در زمینه مصرف آب گفت: فعالان فرهنگی و رسانهها میتوانند نقش مهمی در ترویج فرهنگ مصرف صحیح آب در جامعه داشته باشند.
بدری با اشاره به اجرای طرح «دانا» اظهار کرد: در این طرح نزدیک به ۳۰۰ هزار دانشآموز و حدود سه هزار معلم تحت آموزش قرار گرفتهاند و محتوای آموزشی مرتبط با آب و محیط زیست در مدارس ارائه شده است.
وی افزود: مقایسه نتایج آزمونهای پیشآزمون و پسآزمون نشان داده که سطح آگاهی دانشآموزان پس از آموزش رشد قابل توجهی داشته است.
اجرای الگوی کشت؛ راهکاری کلیدی برای مدیریت مصرف آب
مدیرعامل شرکت آب منطقهای فارس اجرای الگوی کشت را یکی از مهمترین راهکارهای مدیریت مصرف آب دانست و گفت: با توجه به اینکه حدود ۹۰ درصد آب استان در بخش کشاورزی مصرف میشود، اجرای صحیح الگوی کشت میتواند تأثیر بسیار زیادی در کاهش مصرف آب داشته باشد.
وی افزود: کاهش ضایعات محصولات کشاورزی، توسعه فرآوری و بستهبندی و تکمیل زنجیره تولید نیز میتواند از هدررفت منابع جلوگیری کند.
بدری با اشاره به میزان قابل توجه ضایعات محصولات کشاورزی گفت: اگر بتوان الگوی کشت، فرآوری و بستهبندی محصولات را به شکل مناسب در استان و کشور دنبال کرد، علاوه بر کاهش هدررفت محصولات، کمک قابل توجهی به حفاظت و صیانت از منابع آبی خواهد شد.
اجرای ۲۴ طرح و حدود ۴۰ پروژه آبی در فارس
وی در بخش دیگری از سخنان خود با تشریح اقدامات سازهای و غیرسازهای شرکت آب منطقهای فارس اظهار کرد: حفاظت و صیانت از منابع آب، مدیریت آبهای سطحی و زیرزمینی، اجرای طرحهای سدسازی، توسعه خطوط انتقال آب، کانالهای آبیاری و زهکشی و طرحهای مرتبط با مدیریت سیلاب از جمله وظایف این شرکت است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای فارس گفت: در حال حاضر حدود ۲۴ طرح و نزدیک به ۴۰ پروژه در سطح استان در دست اجرا یا پیگیری قرار دارد.
سد فریروزآباد به پیشرفت ۹۸ درصدی رسید
بدری با اشاره به روند اجرای طرحهای سدسازی استان اظهار کرد: سد شهرستان فیروزآباد بیش از ۹۸ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و عملیات آبگیری آن نیز انجام شده است.
وی افزود: دو صنعت بزرگ در پاییندست این سد مستقر شدهاند و با توجه به نبود منابع آب غیرمتعارف مانند پساب یا آب دریا در این منطقه، بخشی از نیاز آبی آنها از منابع آب سطحی و آب چشمهها تأمین میشود.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای فارس با اشاره به اشتغال ایجادشده در این مجموعهها گفت: بیش از پنج هزار اشتغال مستقیم در این منطقه ایجاد شده و پیشبینی میشود این رقم به حدود هفت هزار شغل افزایش پیدا کند.
سد نرگسی کازرون به پیشرفت ۸۷ درصدی رسید
وی همچنین درباره سد نرگسی در شهرستان کازرون گفت: این پروژه تاکنون حدود ۸۷ درصد پیشرفت فیزیکی داشته و عملیات خاکی بدنه سد به طور کامل انجام شده است.
بدری افزود: بدنه سد با حجم حدود ۴.۵ میلیون مترمکعب عملیات خاکی تکمیل شده و بخشهایی از تجهیزات، ابزار دقیق و سایر عملیات جانبی پروژه نیز در حال انجام است.
وی تأکید کرد: برنامهریزی برای آبگیری سد نرگسی در کوتاهترین زمان ممکن انجام شده و با بهرهبرداری از این سد، تأمین آب شهرستانهای کازرون و فراشبند و همچنین نیازهای بخش کشاورزی و صنعت در این مناطق تقویت خواهد شد.
حفظ منابع آب، نیازمند مشارکت همه بخشهاست
مدیرعامل شرکت آب منطقهای فارس در پایان با تأکید بر اینکه مدیریت بحران آب تنها وظیفه یک دستگاه اجرایی نیست، گفت: حفاظت از منابع آبی استان نیازمند مشارکت مردم، کشاورزان، صنایع، دستگاههای اجرایی، رسانهها و فعالان فرهنگی است.
بدری خاطرنشان کرد: بارندگی مناسب امسال فرصت ارزشمندی برای تقویت منابع آبی استان فراهم کرده، اما استمرار این شرایط تضمینشده نیست و فارس برای عبور پایدار از چالش آب نیازمند اصلاح الگوی مصرف، توسعه منابع آب غیرمتعارف، کنترل برداشت از آبخوانها، افزایش بهرهوری کشاورزی و اجرای طرحهای سازهای و غیرسازهای است.
