تاب‌آوری اجتماعی؛ سپر نامرئی شهر در روزهای بحران

به گزارش شمس فارس و به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی شهرداری شیراز، ایمان، همبستگی مردم، اعتماد عمومی و فرهنگ مسئولیت‌پذیری، شیراز را حتی در سخت‌ترین شرایط توانمند و مقاوم نگه می‌دارد.
چند هفته از حملات هوایی و تنش‌ها در نقاط مختلف کشور می‌گذرد. شهروندانی که سال‌ها در سایه آرامش و امنیت زندگی کرده‌اند، بار دیگر با اضطراب و نگرانی روبه‌رو شده‌اند. خاطرات تلخ دوران جنگ تحمیلی و تجربه جنگ ۱۲ روزه نشان می‌دهد آنچه یک شهر را از آشفتگی و فروپاشی اجتماعی دور نگه می‌دارد، جدا از امکانات نظامی و زیرساخت‌های شهری، تاب‌آوری اجتماعی است؛ توانایی جامعه برای حفظ امید، همکاری و انسجام در دل بحران.
معاون فرهنگی شهرداری شیراز بر این نکته تأکید دارد و با بیان این‌که همبستگی مردم، ایمان به خدا، اعتماد عمومی و فرهنگ مسئولیت‌پذیری، شیراز را حتی در سخت‌ترین شرایط توانمند و مقاوم نگه می‌دارد، گفت: تاب‌آوری اجتماعی مهم‌ترین سرمایه یک شهر در روزهای بحرانی است.
محمدعلی چوبینی توضیح داد: تاب‌آوری اجتماعی یعنی توانایی مردم برای ادامه زندگی عادی، حفظ اعتماد متقابل و همکاری در شرایط دشوار. تجربه جهانی و تاریخی نشان داده است شهرهایی که از سرمایه اجتماعی بالاتری برخوردارند، کمتر دچار فروپاشی روانی و اجتماعی می‌شوند.
نقش مدیریت شهری در شرایط بحران
وی گفت: مدیریت شهری تنها به ارائه خدمات فیزیکی و شهری محدود نمی‌شود. اطلاع‌رسانی درست، آموزش شهروندی، ایجاد بستر مشارکت مردمی، کمک به تشکیل زنجیره‌های مردمی داوطلب و فعالیت‌های فرهنگی می‌تواند به حفظ آرامش روانی مردم کمک کند. حتی اقدامات کوچک فرهنگی در بحران‌ها اثر بزرگی بر روحیه جامعه دارند.
رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شیراز یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها را انتشار شایعات می‌داند و گفت: در شرایط بحرانی، شایعات می‌توانند اضطراب عمومی را تشدید کنند. شهروندان باید به منابع معتبر اعتماد کنند و از بازنشر اطلاعات نادرست پرهیز کنند.
همبستگی محله‌ها، ستون تاب‌آوری
چوبینی افزود: تجربه نشان می‌دهد محله‌ها نخستین حلقه حمایت اجتماعی هستند. وقتی مردم یکدیگر را می‌شناسند و حس مسئولیت مشترک دارند، در بحران‌ها سریع‌تر به هم کمک می‌کنند. این همان سرمایه اجتماعی است که شهر را مقاوم نگه می‌دارد.
وی گفت: فعالیت‌های فرهنگی و هنری حتی در روزهای بحرانی می‌توانند پیام امید و همبستگی را منتقل کنند و به مردم یادآوری کنند که زندگی و همدلی ادامه دارد.
معاون فرهنگی شهرداری شیراز معتقد است؛ انسجام اجتماعی در محله‌ها پایه ثبات و تاب‌آوری شهری است و نیازمند مشارکت همه‌جانبه شهروندان، سازمان‌های محلی و نهادهای فرهنگی است.
به گفته او، ایجاد شوراهای محله‌ای و جلسات مشارکتی برای تصمیم‌گیری در امور محلی، به شهروندان امکان می‌دهد نقش فعال‌تری در توسعه و اداره محله خود داشته باشند و همین امر احساس مسئولیت و همبستگی اجتماعی را افزایش می‌دهد.
چوبینی اشاره کرد که ایجاد شبکه‌های حمایتی، مانند گروه‌های داوطلب برای کمک به سالمندان، خانواده‌های نیازمند یا اجرای برنامه‌های محیط‌زیستی، ضمن حل مشکلات محله، اعتماد و روابط انسانی را مستحکم می‌کند.
او معتقد است؛ اطلاع‌رسانی شفاف و دسترسی به اخبار محلی از طریق رسانه‌های محلی و شبکه‌های اجتماعی باعث کاهش شایعات و سوءتفاهم‌ها و افزایش مشارکت جمعی در امور محله می‌شود.
وی تأکید کرد: آموزش‌های فرهنگی و اجتماعی در محافل محلی باید بر تقویت همدلی، مهارت‌های ارتباطی و حل مسالمت‌آمیز اختلافات تمرکز کند تا ارزش‌های محله‌محوری در نسل‌های بعدی نهادینه شود.
چوبینی در پایان یادآور شد که انسجام محله‌ای نیازمند تعامل مستمر میان مردم و نهادهای محلی است و هر فعالیت کوچک فرهنگی و اجتماعی نقش مهمی در حفظ اتحاد و تاب‌آوری محله‌ها دارد.