به گزارش شمس فارس، توسعه زیرساخت‌های ریلی به عنوان ستون فقرات پویایی شهری، نقش بنیادینی در ارتقای شاخص‌های زیست‌پذیری، کاهش تراکم ترافیکی و تسهیل دسترسی‌های عمومی در شیراز ایفا می‌کند. مدیریت شهری شیراز با اتکا به برنامه‌ریزی منسجم و هم‌افزایی ارکان اجرایی، اجرای طرح‌های پیچیده مهندسی در عمق خاک و پهنه تاریخی را به عنوان اولویتی راهبردی برگزیده است تا پیوستگی کالبدی و توزیع متوازن خدمات عمومی محقق شود.
خط چهارم متروی شیراز به طول ۱۷.۵ کیلومتر مشتمل بر ۱۵ ایستگاه طراحی شده است و با بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته مکانیزه اجرا می‌شود تا علاوه بر کاهش مخاطرات زیست‌محیطی و پیشگیری از آسیب به بافت‌های سطحی، گامی استوار در جهت توسعه پایدار و تسهیل تردد زائران و شهروندان برداشته شود.
وحدت ملی؛ راهبرد کلیدی در پیشبرد پروژه‌های کلان
در آیین آغاز این پروژه، ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس و نماینده مردم شیراز و زرقان، وحدت ملی را یک رویکرد راهبردی در تمام عرصه‌های اداری و اجتماعی دانست و پیشرفت‌های کشور در حوزه‌های نظامی و عمرانی را حاصل هم‌گرایی مردم، نیروهای مسلح و مدیران برشمرد.
وی مدل مدیریتی شهرداری و شورای اسلامی شهر شیراز در تأمین منابع مالی پروژه‌های بزرگ را نمونه‌ای موفق از این وحدت اجرایی خواند و با تأکید بر لزوم فعال‌سازی «میدان خدمت»، از تعامل هوشمندانه مدیریت شهری در اجرای خطوط مترو قدردانی کرد.
تخصیص ۳۲ هزار میلیارد تومان اعتبار برای پروژه‌های هفته دولت در شیراز
محمدحسن اسدی، شهردار شیراز، نیز در این مراسم با اشاره به چشم‌انداز ۱۰ ساله شهر برای دستیابی به جایگاه ۱۰۰ شهر برتر جهان، تقویت زیرساخت‌های حمل‌ونقل ریلی و حذف حاشیه‌پردازی را پیش‌شرط این موفقیت دانست.
شهردار شیراز با معرفی مدل سرمایه‌گذاری کنسرسیومی (همکاری سه‌جانبه میان شهرداری، بانک شهر و شرکت چیلکو) به عنوان موتور محرک توسعه مترو، از افتتاح و کلنگ‌زنی ۴۰ پروژه کلیدی با اعتباری بالغ بر ۳۲ هزار میلیارد تومان در هفته دولت خبر داد.
به گفته وی، پروژه‌هایی نظیر شهر آبی، توسعه فضای سبز در باغ سه‌گوش، بوستان ۴ هزار هکتاری و احداث کتابخانه‌های مدرن در راستای توسعه متوازن و ارتقای جایگاه شیراز به عنوان قطب پزشکی و گردشگری کشور در حال اجراست.
ارتقای ظرفیت جابه‌جایی مسافر با تکمیل شبکه ریلی
رضا محمدیان، رئیس کمیسیون عمران، حمل‌ونقل و ترافیک شورای اسلامی شهر شیراز، نیز در این مراسم با ترسیم چشم‌انداز دو سال آینده شبکه ریلی، از جهش ظرفیت جابه‌جایی مسافر به بیش از ۳۰۰ هزار نفر در روز خبر داد.
وی با تأکید بر اینکه پوشش ۹۰ درصدی طول شهر توسط شبکه ریلی، گره‌گشای ترافیک هسته مرکزی خواهد بود، حذف رانت‌های ساختاری و واسطه‌گری در تأمین ناوگان شهری را پیش‌شرط بهینه‌سازی هزینه‌ها عنوان کرد.
محمدیان با تحلیل وضعیت فعلی، جابه‌جایی ۱۲۰ هزار مسافر روزانه در خطوط ۱ و ۲ را نقطه شروعی دانست که با تکمیل خطوط چهارگانه به رکورد ۳۰۰ هزار مسافر خواهد رسید.
این مقام عمرانی شورای اسلامی شهر شیراز به طور خاص به ایستگاه چهارراه گمرک اشاره و اجرای این پروژه را یک دستاورد مهندسی توصیف کرد؛ چراکه با طراحی هوشمندانه و بدون تخریب گسترده، علاوه بر تسهیل دسترسی به بافت تاریخی، صدها میلیارد تومان در هزینه‌های تملک و تعریض صرفه‌جویی شده است.
رئیس کمیسیون حمل‌ونقل، ترافیک و عمران شورای اسلامی شهر شیراز در محور دیگر سخنان خود بر لزوم اصلاح ساختارهای تأمین ناوگان حمل‌ونقل عمومی تأکید کرد.
محمدیان با مقایسه این روند با اصلاحات گمرکی کشور، خواستار حذف شرکت‌های واسطه‌ای و شبه‌دولتی در خرید اتوبوس و ماشین‌آلات سنگین شد تا رقابت واقعی جایگزین انحصار شود و هزینه‌های مضاعفی که در نهایت بر دوش مردم است حذف شود.
وی با هشدار نسبت به نمایش‌گرایی و گفتاردرمانی در فضای مجازی تأکید کرد: تنها تخصص و کار میدانی است که می‌تواند عقب‌ماندگی‌های شهری را جبران کرده و شأن شیراز را در سطح ملی و منطقه‌ای ارتقا دهد.
آخرین وضعیت پروژه‌های ریلی و تأمین منابع مالی
رئیس سازمان حمل‌ونقل ریلی شهرداری شیراز نیز با تشریح آخرین وضعیت پروژه‌های مترو گفت: توسعه شبکه حمل‌ونقل ریلی شیراز با جدیت دنبال می‌شود و تلاش داریم با تأمین مالی و استفاده از ظرفیت‌های داخلی، پروژه‌های خطوط مختلف را طبق برنامه زمان‌بندی به سرانجام برسانیم.
علی کلانتری افزود: یکی از ویژگی‌های مدیریتی ما این است که وقتی تعهدی ایجاد می‌کنیم، پای آن می‌ایستیم و تلاش می‌کنیم وعده‌ها در زمان‌بندی مشخص محقق شود.
وی با اشاره به وضعیت خط یک مترو شیراز گفت: خط یک که از سال ۱۳۹۳ وارد مرحله بهره‌برداری شده و در سال‌های ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ تکمیل شد، اکنون به‌طور میانگین روزانه حدود ۱۲۰ هزار مسافر را جابه‌جا می‌کند؛ به این معنا که روزانه جمعیتی معادل شهر صدرا با شبکه مترو در شهر شیراز جابه‌جا می‌شوند.
رئیس سازمان حمل‌ونقل ریلی شهرداری شیراز ادامه داد: خدمات این خط به‌صورت ایمن، پاک و با شرایط مناسب امنیتی به شهروندان ارائه می‌شود، اما هنوز برخی بسته‌های کاری آن از جمله دپوی مرکزی خط یک تکمیل نشده است.
کلانتری با بیان اینکه دپوی مرکزی خط یک در زمینی به مساحت حدود ۳۰ هکتار در حال اجراست، گفت: برای این پروژه حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان هزینه پیش‌بینی شده و امیدواریم با جمع‌بندی و زمان‌بندی مناسب، این بخش نیز به شبکه مترو اضافه شود.
وی همچنین از اجرای قراردادهای جدید برای تکمیل تجهیزات و نگهداری خط یک خبر داد و افزود: در حوزه نگهداری تجهیزات، قراردادی به ارزش ۱۰۰ میلیارد تومان با برخی صنایع و تأمین‌کنندگان داخلی کشور در دستور کار قرار دارد. همچنین برای مناسب‌سازی و تأمین نیازهای جدید خط یک، حدود ۳۰۰ میلیارد تومان منابع فعال در نظر گرفته شده است.
رئیس سازمان حمل‌ونقل ریلی شهرداری شیراز درباره آخرین وضعیت خط ۲ مترو نیز گفت: عملیات روسازی مسیر خط ۲ آغاز شده و تاکنون روسازی تا ایستگاه اطلسی به پایان رسیده است. همچنین تست‌های ایستگاه اطلسی انجام شده و پس از آن، تست‌های ایستگاه سعدی در دستور کار قرار خواهد گرفت.
کلانتری افزود: هدف‌گذاری ما این است که عملیات تکمیل خط ۲ را ظرف ۱۷ تا ۱۸ ماه آینده به سرانجام برسانیم. برای این منظور حدود ۱۰ میلیون یورو پرونده فعال و یک قرارداد ۹۰ میلیون یورویی در حوزه تأسیسات در دستور کار داریم که با اخذ مجوزهای لازم از شورای اسلامی شهر، روند واگذاری و اجرای پروژه دنبال خواهد شد.
وی درباره خط ۳ مترو شیراز نیز اظهار کرد: بیش از ۵۰ درصد عملیات مکانیزه حفاری از محدوده گلستان به سمت پل معالی‌آباد انجام شده است.
رئیس سازمان حمل‌ونقل ریلی شهرداری شیراز با اشاره به ثبت رکوردهای جدید در عملیات حفاری خط ۳ گفت: در این پروژه به‌صورت متوسط حدود ۳۲۰ متر حفاری در ماه انجام می‌شود و در ماه گذشته نیز رکورد پروژه جابه‌جا شد که اتفاق بسیار خوبی برای خط ۳ محسوب می‌شود.
وی اضافه کرد: در خط ۳ حدود ۱۲۰ میلیون یورو قرارداد فعال وجود دارد و پس از اتمام فاز فعلی، حدود ۱۲۰ میلیون یورو قرارداد دیگر برای تأمین تجهیزات پروژه پیش‌بینی شده است.
پیچیدگی‌های مهندسی و الزامات فنی در اجرای خط ۴ مترو
رئیس سازمان حمل‌ونقل ریلی شهرداری شیراز درباره خط ۴ مترو نیز گفت: حدود دو ماه گذشته بازدیدی با حضور نماینده ولی‌فقیه در استان، مسئولان استانی و مدیریت شهری از این پروژه انجام شد و شهردار شیراز هدف‌گذاری کرده است که تا پایان سال ۱۴۰۶، فاز نخست پروژه از کارگاه زند تا مجموعه حرم مطهر به بهره‌برداری برسد.
کلانتری تأکید کرد: برای تحقق این هدف، تأمین مالی پروژه در حال انجام است و از شهردار و مجموعه مالی شهرداری که در این زمینه همکاری می‌کنند، قدردانی می‌کنم.
وی خط ۴ مترو شیراز را یکی از پرریسک‌ترین پروژه‌های مهندسی کشور دانست و افزود: این پروژه از نظر شرایط زمین و مکانیک خاک با پیچیدگی‌های خاصی مواجه است. در بخشی از مسیر، تونل در عمق حدود هشت متر از سطح خیابان عبور می‌کند و از زیر بافت قدیمی و فرسوده‌ای می‌گذرد که در سال‌های گذشته تخریب و مجدداً ساخت‌وساز شده است.
کلانتری ادامه داد: ابعاد عملیات حفاری و اجرای تونل در این بخش بسیار گسترده است و همین موضوع، اجرای خط ۴ را به یکی از پروژه‌های پیچیده و پرریسک کشور تبدیل کرده است.
وی خاطرنشان کرد: تکمیل این خط علاوه بر ایجاد دسترسی مناسب به مجموعه حرم مطهر و توسعه بسته زیارتی، می‌تواند در دسترسی به بافت تاریخی شیراز و احیای این محدوده نیز نقش مؤثری داشته باشد.
رئیس سازمان حمل‌ونقل ریلی شهرداری شیراز با اشاره به آغاز عملیات اجرایی جدید در خط ۴ گفت: قراردادهای این پروژه در سال گذشته ابلاغ شد و عملیات اجرایی با تحویل کارگاه‌ها از مهرماه سال گذشته آغاز گردید و منتظر نهایی شدن قراردادها نماندیم.
کلانتری افزود: در هر ایستگاهی که کارگاه را تحویل داده‌ایم، فرآیند اجرایی همان ایستگاه آغاز شده است. اکنون عملیات اجرایی در ایستگاه بی چهار در حال انجام است و امیدواریم طی روزهای آینده عملیات نخستین دستگاه حفاری نیز آغاز شود.
وی گفت: هدف‌گذاری ما این است که در پایان فروردین سال ۱۴۰۷، عملیات این بخش از پروژه تکمیل شود.
کلانتری با اشاره به روش اجرای حفاری در این بخش اظهار کرد: دستگاهی که وارد زمین می‌شود از مکانیزم شفت استفاده می‌کند. برای ورود دستگاه، حدود ۷۰ متر آماده‌سازی انجام شده و پس از ورود دستگاه به زمین، عملیات اجرایی ادامه خواهد یافت.
وی اضافه کرد: حدود ۴۰ تا ۵۰ روز برای عملیات شمع‌گذاری و فعالیت‌های پشتیبانی در نظر گرفته شده و از آن نقطه تا ایستگاه بی‌چهار نیز حدود ۲۵۰ متر عملیات پیش‌بینی شده است. از ایستگاه بی‌چهار نیز هدف‌گذاری حفاری ۳۰۰ متری در برنامه قرار دارد.
ظرفیت‌سازی اشتغال و بهره‌گیری از توان تخصصی
رئیس سازمان حمل‌ونقل ریلی شهرداری شیراز با اشاره به ظرفیت اشتغال ایجادشده در پروژه‌های مترو گفت: در مجموع خطوط مترو شیراز و سازمان حمل‌ونقل ریلی، نزدیک به ۴ هزار نفر به‌صورت مستقیم مشغول به فعالیت هستند.
کلانتری افزود: این ۴ هزار نفر در ۱۷ رشته و گرایش دانشگاهی فعالیت می‌کنند و مجموعه‌ای از نیروهای مهندسی، کارگری و تخصص‌های مختلف در اجرای پروژه‌های مترو مشارکت دارند.
وی همچنین به نقش مشاوران در اجرای پروژه‌های مترو اشاره کرد و گفت: در شیراز ۳ مجموعه مشاور اصلی در پروژه‌های مترو فعالیت می‌کنند که مجموعه مهندسی مشاور پژوهش به‌عنوان مشاور ارشد و هماهنگ‌کننده، مجموعه مشاور دیگر در پروژه‌های مختلف و همچنین شرکت فعال در حوزه تجهیزات، پروژه‌ها را پشتیبانی می‌کنند.
رئیس سازمان حمل‌ونقل ریلی شهرداری شیراز تأکید کرد: هدف ما صرفاً اجرای یک پروژه عمرانی نیست، بلکه تلاش می‌کنیم زیرساخت و آینده حمل‌ونقل ریلی شیراز را به‌گونه‌ای رقم بزنیم که شهروندان و آیندگان از نتایج آن بهره‌مند شوند.
گفتنی است، اهمیت ایجاد شبکه یکپارچه قطار شهری در پاسخ به نیازهای فزاینده رفت‌وآمد، دست‌اندرکاران را به سوی بهره‌گیری از شیوه‌های نوین تأمین منابع و فناوری‌های مدرن ساخت تونل سوق داده است. این اقدام، آغازگر مرحله‌ای تازه از ساماندهی ترافیک مرکزی و پیوند پایدار میان محورهای پیرامونی با هسته تاریخی و مذهبی شهر به شمار می‌رود.
